سفارش تبلیغ
صبا
محبوب ترینِ خلق، راستگوترینشان است . [امام علی علیه السلام]
امروز: شنبه 97 تیر 30


 اقلیم، شرایط متوسط آب و هوا برای یک محدوده خاص و یک دوره خاص می‌باشد

تغییر اقلیم  عبارت است از تغییرات رفتار آب و هوایی یک منطقه نسبت به رفتاری که در طول یک افق زمانی بلند مدت از اطلاعات مشاهده یا ثبت شده در آن منطقه مورد انتظار است. نظریه های زیادی در ارتباط با تغییر اقلیم ارائه شده است. در این متن علاوه بر معرفی این نظریه ها آشنای اجمالی با تغییر اقلیم خواهیم داشت. تغییر اقلیم به معنی هر نوع تغییر در الگوهای مورد انتظار برای وضعیت میانگین آب و هوایی است که در طولانی مدت در یک منطقه خاص یا برای کل اقلیم جهانی رخ می دهد. این تغییرات می تواند از 10 سال تا چند میلیون سال تغییر کند. در برخی موارد تغییر اقلیم را با فرض رابطه علت و معلولی بشری نیز بکار می برند که در کنوانسیون تغییر اقلیم سازمان ملل    UNFCCC مورد استفاده قرار گرفته است. پدیده تغییر اقلیم در نتیجه فاکتورهایی همچون فرآیندهای دینامیکی زمین و یا عوامل بیرونی همچون تغییرات در شدت تابش خورشید، گردش وضعی زمین، گازهای گلخانه ای و یا فعالیت های انسانی رخ می دهد

پدیده تغییر اقلیم

     

     پدیده تغییر اقلیم در واقع تغییر برگشت ناپذیر در متوسط شرایط آب و هوایی است که در یک ناحیه اتفاق می‌افتد. به بیان دیگر، تغییر اقلیم ، تغییر معنی‌دار آماری در متوسط وضع اقلیم است که برای یک دوره طولانی (دهه‌ها یا طولانی‌تر) ادامه می‌یابد. این تغییر می‌تواند در متوسط دما، بارندگی، الگوهای آب و هوایی، باد، تابش و پارامترهای مشابه آن باشد. اقلیم می‌تواند گرم‌تر و یا سردتر شود و مقادیر سالانه بارش می‌تواند افزایش و یا کاهش یابد . تغییرات الگوی اقلیم از یک مکان به مکان دیگر وابسته به عرض جغرافیایی، فاصله از دریا، پوشش گیاهی، وجود یا عدم وجود نواحی کوهستانی و دیگر فاکتورهای جغرافیایی می‌باشد. تغییر اقلیم یکی از معضلات کنونی جامعه بشری است و تهدید و بلایی برای سیاره زمین به شمار می‌رود . این پدیده دارای دامنه زمانی و مکانی وسیعی نیز می­باشد و بررسی های زیادی درباره علل این پدیده انجام گرفته است


نظریه‌های ارائه شده در مورد علل تغییر اقلیم

1- نظریه لایه ازن


       

       فراوانی ازن در اتمسفر ناشی از تعادل موجود بین واکنش‌های تولید و تخریب این گاز است. غلظت ازن اتمسفر در حد PPT ( قسمت در تریلیون قسمت) است. اما همین مقدار کم نقش بسیار مهمی در تعدیل میزان تشعشعات دریافتی به سطح زمین دارد. بیشترین میران ازن اتمسفری (حدود 90 درصد) در استراتسفر وجود دارد که حداکثر غلظت آن در این منطقه، در استوا در ارتفاع 25 کیلومتری و در نزدیک قطبین در ارتفاع 15 کیلومتری می‌باشد. ازن، جاذب قوی اشعه ماوراء بنفش است، در نتیجه، سطح زمین از تابش این اشعه مضر محافظت می‌شود. بخش باقی مانده ازن موجود در اتمسفر (کمتر از 10 درصد) در تروپسفر قرار دارد. امروزه مشخص شده است که لایه ازن استراتسفری به سرعت در حال تخریب می‌باشد. بیشترین تخریب لایه ازن در استراتسفر موجود بر فراز قطب جنوب در طی بهار نیمکره جنوبی (سپتامبر، اکتبر) صورت می‌گیرد. کاهش لایه ازن در استراتسفر قطب شمال کمتر از قطب جنوب بوده و در طی ماه‌های ژانویه تا فوریه صورت می‌گیرد. بطور کلی، سرعت تخریب ازن در دنیا تقریبا 3/2 درصد در هر 10 سال است. درزمستان و بهار در نیمکره جنوبی چرخش‌های اتمسفری به وسیله بادهای غربی (جریان‌های موضعی) محدود می‌شوند. این بادها به نحو مؤثری فضای قطب جنوب را مجزا کرده و باعث می‌شود که دمای هوا در زمستان قطب جنوب به 85- درجه سانتیگراد برسد. در این شرایط فضا برای تولید ترکیبات ویژه‌ای از کلر آماده می‌شود که به شدت مخرب لایه ازن است. اما در نیمکره شمالی، چرخش­های اتمسفری محلی بسیار کمتر بوده و بنابراین، استراتسفر قطب شمالی زیاد سرد نمی‌شود و در نتیجه، تخریب ازن در نیمکره شمالی، عرض‌های میانی و قطب شمال کمتر استعقیده کلی بر این است که ترکیباتی چون اکسید نیتریک، رادیکال‌های هیدروکسید (OH) و اتم‌های کلر و برم، همگی به صورت کاتالیزورهایی عمل می‌کنند که گاز ازن را در طی مراحل مختلف می‌شکنند . بنابراین اگر ترکیبات مولد این کاتالیزورها در جو افزایش یابد، آنگاه سرعت تخریب لایه ازن بیش از تولید آن بوده و از آنجا که تعادلی پویا بین تولید و تخریب ازن حکمفرماست، افزایش غلظت کاتالیزور تا بدان حد سرعت تخریب را افزایش می‌دهد که تعادل جدید در غلظت کمتر ازن بدست آید


2- نظریه درجه حرارت زمین

       

      منشأ کلیه انرژی‌های مصرفی در زمین، انرژی خورشید است که به صورت امواجی با طول موج بلند و کوتاه به سوی زمین گسیل می‌شود. همچنین، سرد شدن زمین نیز از طریق امواج با طول موج بلند صورت می‌گیرد. سطح تعادل بین امواج رسیده به زمین و امواج گسیل شده از آن، بیانگر درجه حرارت زمین می‌باشد. تاکنون نظریات متفاوتی برای توجیه علل تغییرات درجه حرارت زمین پیشنهاد شده ‌است که مهمترین آنها به صورت زیر می‌باشند:


 

3- نظریه چگالی انرژی خورشیدی

      

      ستاره شناسان بر این باورند که لکه‌های خورشیدی شاخص تغییرات عمده‌ای در سطح خورشید می‌باشند، به این ترتیب که تعداد لکه‌های زیاد مبین فعالیت بیشتر خورشید و باد شدیدتر خورشیدی بوده و هنگامی که تعداد لکه‌های مزبور کاهش یابد، خورشید و باد خورشیدی آرام‌تر می‌شود.بر اساس این فرضیه تعمیم یافته، در زمان فعالیت نسبتا آرام لکه‌های خورشیدی، زمین سرد می‌شود. در این فرضیه، عصر کوچک یخبندان نیز وجود دارد.درارتباط با مدار گردش زمین به دور خورشید، سه عامل، آشفتگی‌های دوره‌ای آب و هوایی ایجاد می‌کنند که هر کدام از آنها، تغییراتی را در میزان تشعشع و کیفیت انتشار انرژی خورشیدی در سطح کره زمین بوجود می‌آورند. این سه عامل عبارتند از:

1-مدار گردش زمین به دور خورشید، دایره کامل نیست و درجه بیضوی یا درجه دوری از مرکز آن، به آرامی در طی 100000 سال تغییر می‌کند.

2-میل محوری زمین یا انحنای آن نسبت به صفحه گردش سالانه‌اش به دور خورشید، در حال حاضر برابر 5/23 درجه است و در طول40000  سال تقریبا به اندازه یک درجه منحرف می‌شود.

3-زمین از مسیر گردش خود انحراف یافته و این انحراف به طور دوره‌ای در هر 20000  سال صورت می‌گیرد.

عوامل ذکر شده، اگرچه در مقیاس زمانی طولانی عمل می‌کنند، ولی توزیع انرژی خورشیدی را تحت تأثیر قرار می‌دهند و دانشمندان عقیده دارندکه این عوامل، عصرهای یخبندان را بوجود می‌آورند. همچنین، با وجود اینکه چگالی انرژی خورشیدی نقش زیادی در اقلیم جهانی دارد، ولی تغییرات آن بسیار کم است و برای اینکه این تغییرات بر روی اقلیم اثر بگذارند، باید اثرات آنها در سطح وسیعی توسعه یابد. یکی از محیط‌هایی که می‌تواند اثرات تغییر چگالی تابش خورشید را در سطح وسیعی گسترده سازد، اقیانوس‌ها هستند. تغییر دمای آب اقیانوس‌ها بخصوص تغییر دمای سطح آب، می‌تواند باعث تغییراتی در فشار و رطوبت اتمسفر شود و این پدیده نیز باعث تحولاتی در جو خواهد شد


4-  نظریه گازهای گلخانه‌ای

    

      این نظریه، مهم‌ترین و پرطرفدارترین نظریه در زمینه توجیه تغییر اقلیم می‌باشد. بر اساس این نظریه، جو زمین دارای برخی از گازها موسوم به گازهای گلخانه‌ای است. این گازها نسبت به امواج با طول موج کوتاه که از سوی خورشید به سوی زمین گسیل می‌شوند، شفاف بوده ولی امواج با طول موج بلندی که از طرف زمین ارسال می‌شود را جذب می‌کنند. این امر باعث بالا رفتن دمای این گازها شده و در نهایت، مقدار قابل توجهی از انرژی آنها  به سطح زمین بازگردانده می‌شود. برگشت این انرژی گرمایی به سطح زمین، سبب افزایش دمای سطح زمین می‌شود که این پدیده، اثر گلخانه‌ای نام دارد. البته، برقراری اثر گلخانه‌ای مربوط به عصر حاضر نبوده و یکی از ویژگی‌های برجسته و تاریخی جو زمین می‌باشدمطالعات نشان می‌دهد که در حضور گازهای گلخانه‌ای، دمای زمین، 33 درجه سانتی‌­گراد گرمتر از شرایط بدون این گازها است ( دمای کره زمین در شرایط فعلی 15 درجه سانتی­گراد می‌باشد که در صورت عدم حضور گازهای گلخانه‌ای به 18- درجه سانتی­گراد تنزل می‌کند). بر این اساس در صورت افزایش میزان گازهای گلخانه‌ای در جو زمین، بخش بیشتری از انرژی خورشیدی در زمین نگهداری شده و این امر سبب افزایش دمای کره زمین خواهد شد. با استناد به شواهد و مدارک موجود، دمای زمین در طی 100 سال گذشته به میزان 6/0 – 3/0 درجه سانتی­گراد افزایش یافته ‌است که این افزایش متناسب با ازدیاد میزان گازهای گلخانه‌ای موجود در جو زمین می‌باشد. با این وجود، اقلیم شناسان، عوامل دیگری را نیز در گرمای کره زمین مؤثر می‌دانند و معتقدند که تنها اثر گازهای گلخانه‌ای، عامل گرم شدن کره زمین نمی‌باشدنوع منبع و درجه تأثیر گازهای گلخانه‌ای متفاوت است. از بین گازهای گلخانه‌ای، بخار آب، دی اکسید متان، اکسیدهای نیتروژن و انواع کلروفلوروکربن‌ها (CFC) و ازن از مهم‌ترین گازهای گلخانه‌ای هستند. ثابت شده است که غلظت این گازها به طور طبیعی، در مقیاس زمانی عصر یخبندان تغییر می‌کند، ولی از شروع انقلاب صنعتی به دلیل ازدیاد جمعیت، توسعه صنعتی و بهبود کشاورزی، میزان این گازها در جو زمین به سرعت افزایش یافته ‌است. با وجود اینکه هر یک از این گازها دارای منابع طبیعی و مصنوعی می‌باشند، ولی محققان بر این عقیده‌اند که این سرعت ازدیاد تنها از فعالیت‌های بشر ناشی شده ‌است


5 - نظریه گرد و غبار آتشفشانی

    

     بر اساس این نظریه، گرد و غبارهای آتشفشانی به دلیل داشتن اندازه‌های کوچک، امواج کوتاه خورشیدی را بازتاب می‌کنند ولی بر روی امواج با طول موج بلند بدون اثر هستند؛ در نتیجه این امواج بدون هیچ مانعی از محدوده زمین خارج می‌شوند. بنابراین، افزایش گرد و غبار سبب کاهش درجه حرارت زمین خواهد شد . علاوه بر نظریه های بیان شده، بررسی هایی نیز در رابطه با تاثیرات ناشی از این پدیده صورت گرفته است

نوشته : محمدرضا عینی



  • کلمات کلیدی :
  •  نوشته شده توسط مهندس اکبر رستمی زاد در شنبه 97/4/23 و ساعت 12:58 عصر | نظرات دیگران()

     

            چنان چه آب ناشی از نزولات جوی در سطح زمین تجمع پیدا کند، بدون آن که تبخیر شده و یا در زمین نفوذ نماید، ارتفاعی را به وجود می آورد که به آن مقدار بارندگی گفته می شود. اندازه گیری باران قدمتی دو هزار ساله دارد. در واقع اولین اندازه گیری های ساده بارندگی از 400 سال قبل از میلاد مسیح در هندوستان آغاز گردید. اما نخستین باران سنجی که به صورت امروزی در دنیا نصب شده است مربوط به سال 1400 میلادی و در کشور کره می باشد. ثبت خودکار بارندگی ها نیز از سال 1600 در انگلستان آغاز شد. با توجه به این که اندازه گیری تمام باران هایی که روی یک حوضه می بارد امکان پذیر نیست، لذا به اندازه گیری نمونه ای آن در نقاط مختلف حوضه می توان اکتفا کرد. نقاطی که در آن بارندگی اندازه گیری می شود ایستگاه باران سنجی نام دارد و چون نتایج حاصله از این نمونه های اندازه گیری شده برای کل منطقه تعمیم داده می شود باید در انتخاب محل و تعداد ایستگاه ها، نحوه اندازه گیری و ثبت و تحلیل داده ها دقت کافی به عمل آید.


    محل نصب باران سنج ها


    به طور کلی باید بدانید که انتخاب محل برای نصب باران سنج ها کار ساده ای نیست. مقدار بارانی که توسط باران سنج اندازه گیری می شود باید بتواند نمایانگر بارندگی در سطح وسیعی از منطقه خود باشد. به عنوان مثال چنان چه باران سنجی را که در سطح دهانه قیف آن 150 سانتی متر مربع است در حوضه ای به وسعت 15 کیلومتر مربع نصب کرده باشیم در واقع این نقطه باید نمایانگر 109 جزء مشابه خود باشد. از این رو هر چه در انتخاب این نقطه دقت شود نتایج حاصله بیشتر به واقعیت نزدیک خواهد بود.

    به عبارت دیگر دقت تخمین بارندگی در یک منطقه بستگی به دقت اندازه گیری های نقطه ای دارد. در این رابطه دور بودن محل باران سنج از ساختمان ها و یا درخت های بلند، چه در زمان نصب و چه پیش بینی آن برای گسترش های آینده مهم است. محل باران سنج باید طوری باشد که اگر از دهانه آن خطی به بلندترین نقطه ساختمان یا دیوارهای مجاور وصل شود زاویه ای کوچکتر از 30 درجه را تشکیل دهد. همان طور که در شکل زیر مشاهده می کنید. یعنی فاصله باران سنج تا بلندی های اطراف مثل ساختمان و یا درخت ها بیش از دو برابر ارتفاع آن ها باشد. هر گونه تغییری که در اطراف محل باران سنج در طول دوره آمارگیری به عمل آید بر نتایج حاصله موثر بوده و لازم است داده ها بر مبنای آن اصلاح شود. بنابراین باید به مسئول مربوطه تذکر داده شود که چنین تغییراتی را بلافاصله گزارش نماید


    .

     

    موارد دیگری که در انتخاب محل نصب باران سنج ها باید در نظر داشت عبارتند از:

    • باران سنج در زمین مسطح نصب گردد و از قرار دادن آن در شیب تپه ها و محل های پر شیب خودداری گردد.
    • فضاهای اطراف باران سنج باز باشد.
    • دسترسی به محل باران سنج ساده باشد.
    • باران سنج به صورت عمودی قرار گیرد.
    • حداقل 10 درصد از تعداد باران سنج های یک حوضه آبریز باید از نوع ثبات باشند.

    تعداد باران سنج ها در شبکه باران سنجی


    موضوعی که در اکثر مطالعات هیدرولوژیکی به آن توجه می شود این است که برای تخمین بارندگی در یک منطقه چه تعداد ایستگاه باید در شبکه باران سنجی گنجانده شود. چنان چه تعداد ایستگاه ها کم باشد مسلما تخمین به صورت دقیق نخواهد بود و اگر بیش از تعداد مورد نیاز باشد مخارج اضافی در بر خواهد داشت. در صورتی که برای اولین بار در یک منطقه به نصب باران سنج اقدام می شود بهتر است از توصیه های سازمان جهانی هواشناسی استفاده شود. بر این اساس مناطق مختلف به سه گروه تقسیم می شوند:

            I.            در مناطق مسطح با آب و هوای معتدل یک ایستگاه در هر 500 کیلومتر مربع کافی است، ولی در کشورهایی که به دلایلی مثلا فقدان راه های ارتباطی و یا کارمندان خبره و متخصص مشکلاتی دارند در هر 1000 تا 3000 کیلومتر مربع یک ایستگاه قابل قبول می باشد.

         II.            در مناطق کوهستانی با آب و هوای معتدل یک ایستگاه در هر 250 تا 400 کیلومتر مربع ضروری می باشد. ضمنا از نظر ارتفاع نیز باید حداقل یک ایستگاه در هر فاصله تراز 500 متری وجود داشته باشد. در مناطق دور دست تا یک ایستگاه به ازای هر 250 تا 1000 کیلومتر مربع نیز قابل قبول است.

       III.            در مناطق کویری یک ایستگاه به ازای هر 1500 تا 10000 کیلومتر مربع کفایت می کند. توصیه های اشاره شده، بیشتر برای کسب اطلاعات عمومی هواشناسی و بارندگی منطقه است و در حوضه های آبریز که به منظور اجرای طرح های هیدورلیکی مورد مطالعه قرار می گیرند تعداد ایستگاه های باران سنجی در وهله اول به وسعت حوضه و دوم به دقت مورد نیاز در تخمین بارندگی بستگی دارد. از لحاظ رابطه بین وسعت منطقه و تعداد ایستگاه ها می توان از توصیه های زیر نیز استفاده نمود:


    وسعت حوضه بر حسب کیلومتر مربع                                  حداقل تعداد ایستگاه های باران سنجی

    تا 75                                                                                           1

    75تا 150                                                                                     2

    150تا 300                                                                                    3

    300تا 550                                                                                    4

    550تا 800                                                                                    5

    800تا 1200                                                                                   6

     

    به مثال های زیر برای درک بهتر موارد بالا توجه کنید: مثلا اگر وسعت حوضه ای 600 کیلومتر مربع باشد برای تخمین بارندگی حداقل باید 5 باران سنج در حوضه وجود داشته باشد. در مطالعات دقیق آبخیزداری و فرسایش و هیدرلوژیکشاورزی شبکه مورد نیاز برای ایستگاه های باران سنجی باید بسیار فشرده باشد. همچنین به عنوان مثال در صورتی که وسعت حوضه مطالعاتی حدود 50 هکتار باشد با توجه به ارقام فوق نصب 3 عدد باران سنج به فواصل مطلوب کفایت خواهد کرد.

    حال اگر در حوضه مورد نظر قبلا تعدادی ایستگاه باران سنجی نصب شده باشد پس از تجزیه و تحلیل آماری داده های آن ها نیز می توان مشخص نمود که آیا تعداد ایستگاه های موجود کافی است یا نه و با این که بسته به درجه دقت مورد نظر تعداد مطلوب ایستگاه های اندازه گیری باران چقدر است؟ برای تعیین تعداد مطلوب ایستگاه های باران سنجی در رابطه با درجه دقت تخمین بارندگی می توان از رابطه ساده آماری زیر استفاده کرد. که در آن Cv ضریب تغییرات بارندگی منطقه بر اساس تعداد ایستگاه های موجود و داده های آماری آن هاست. E درصد اشتباه مجاز در تخمین میانگین بارندگی منطقه که معمولا 10 در صد در نظر گرفته می شود و N تعداد ایستگاه های باران سنجی لازم است

    منبع محمودزاده.

     



  • کلمات کلیدی :
  •  نوشته شده توسط مهندس اکبر رستمی زاد در دوشنبه 97/3/21 و ساعت 2:58 عصر | نظرات دیگران()

     

     

    مطالعات حداکثر بارش محتمل

     

     


             بنا به تعریف، بارش ( Precipitation )، هر گونه رطوبت متراکم شده ای است که به سطح زمین فرو میریزد. بنابراین فرآیند تراکم باید قبل از بارندگی صورت گیرد.از طرفی بارندگی در سطح کره زمین دارای تغییرات مکانی و زمانی زیادی است. هیچ دلیلی وجود نداردکه تصور کنیم بارندگی در همه جای دنیا باید یکسان باشد. از این رو می توان یکی از مسایل بسیار مهم آب شناختی را محاسبه حداکثر بارش محتمل ( Probable Maximum Precipitation ) دانست که به منظور طراحی سدهای بزرگ است. در مقاله قصد داریم به مطالعات حداکثر بارش محتمل ( PMP )، تاریخچه و کاربرد آن بپردازیم.

    بزرگترین بارانی که از نظر مقدار با یک تداوم مشخص، احتمال وقوع آن را می توان انتظار داشت حداکثر بارش محتمل است. غالبا این سوال پیش می آید که آیا در یک منطقه، بارانی وجود خواهد داشت که احتمال وقوع باران بزرگتر از آن وجو نداشته باشد، بر همین اساس مفهوم حداکثر بارش محتمل پیشنهاد شده است. حداکثر بارش محتمل بر حسب تعریف عبارت است از مقدار بارانی که در یک سطح معین و در یک تداوم مشخص ممکن است اتفاق افتد و در شرایط هواشناختی موجود امکان تجاوز از آن وجود نداشته باشد. در صورتی که در طرحی نیاز به دانستن حداکثر بارش محتمل باشد، مقدار آن به روش های مختلف قابل تخمین است. روش به اصطلاح سینوپتیکی که در آن از وضعیت توده های هوا، آمار بارش و رطوبت و مشخصه های دیگر هوا استفاده می شود، دقیق تر می باشد. اما روش های آماری که فقط براساس داده های گذشته صورت می گیرد از نظر کاربری در مطالعات شناسایی یاده تر می باشند. به عنوان مثال بر اساس یکی از روش های آماری حداکثر بارش محتمل t ساعته در حوضه از فرمول زیر محاسبه می شود:

    PMP=R+K.S

    که در آن R متوسط بارش t ساعته، S انحراف از معیار و K ضربی است که بسته به مدت بارندگی بین 5 تا 30 متغیر بوده و مقدار آن حدودا 15 و حتی در بعضی موارد 20 درنظر گرفته می شود. برای مثال اگر متوسط بارش یک ساعته در یک منطقه 12 میلی متر و انحراف از معیار داده های مربوط به این بارش 3 میلی متر باشد، حداکثر بارش محتمل یک ساعته در این منطقه بر اساس این که K=15 باشد برابر 75 میلی متر تخمین زده می شود. در واقع مقدار K بین 5 تا 30 متغیر است.



           از اواخر سال 1930 شرایط سرریز برای اکثر مخازن در ایالات متحده بر مبنای حداکثر بارش محتمل تعیین شده است. مقادیر PMP همه مناطق ایالات متحده در گزارشات آب و هواشناسی NOAA موجود است. این گزارشات مقادیر کلی PMP برای حوضه های آبخیز واقع در مرزهای جغرافیایی تعریف شده در این گزارش را ارائه می دهند. در سال 1986 در نشریه شماره 332 سازمان هواشناسی جهانی به طور خاص ، روش های تعیین حداکثر بارش محتمل با ارائه توضیحات مدون و مفصل، مورد بحث قرار گرفت و از آن به بعد برای بسیاری از تحقیقات و مطالعاتی که در جهان صورت گرفت روش های ارائه شده در آن مبنای کار قرار گرفت. در سال 1961 فردی به نام هرشفیلد از معادله عمومی تناوب و با داشتن آمار باران روزانه بیش از 2600 ایستگاه که 90 در صد آن ها در ایالات متحده قرار داشتند، دریافت که K=15 منحنی پوشی برای داده های مشاهده شده حداکثر بارندگی روزانه می باشد. در سال 1966 دو دانشمند به نام های کولیر و هارداکر یک مدل توفان که به مدل توفان بریتانیا معروف شد، را برای برآورد حداکثر بارش محتمل ارائه دادند. در سال 1967 اسونسون و راکیچ، حداکثر بارش محتمل برای سدها در حوضه رودخانه هونگر و چین را برآورد نموده اند، در این مطالعه مقادیر PMP با استفاده از یک روش آب و هواشناسی که شامل تحلیل عمق بارش – ناحیه توفان – مدت زمان بارش و حداکثرسازی رطوبت است، تخمین زده شده است. در سال 1997 پروژه ای با هدف ارائه شیوه هایی برای تخمین سیل های طرح با دوره های بازگشت بزرگ به سرپرستی پراگ در جمهوری چک انجام شد، هیدرولوژیست ها، اقلیم شناسان و هواشناسان متعددی از سازمان های متفاوت چک در این پروژه مشارکت داشتند و هواشناسان مسوولیت ارائه شیوه هایی برای تخمین PMP حوضه های آبریز چک را بر عهده داشتند، در این پروژه از روش فیزیکی برای تخمین حداکثر بارش محتمل واقعی استفاده شده است. این روش مبتنی بر بیشینه سازی عوامل فیزیکی کنترل کننده بارندگی است. در سال 2002 نیز دوگلاس و بروس با استفاده از شیوه های تحلیل چند بخشی به برآورد حداکثر بارش محتمل در شرق ایالات متحده پرداختند، آن ها این کار را ابتدا با مشخص کردن میزان عمق های حداکثر بارندگی مشاهده شده انجام دادند و سپس تفاوت این ویژگی ها را هم به لحاظ زمانی و هم مکانی ارزیابی کردند. با توجه به این که همه ارزیابی های مبتنی بر مشاهده محدود به مدت زمان و کیفیت ثبت تاریخی بودند، این واقعه را حداکثر بارندگی بخشی نامیدند.


     


    مطالعات حداکثر بارش محتمل در ایران

          از نخستین مطالعات حداکثر بارش محتمل در سطح کشور می توان به بررسی انجام شده مربوط به طرح سد دز در سال 1955-1954 میلادی و کارون یک (شهید عباسپور) طی سال های 1968-1967 (1347-1346) اشاره کرد که توسط شرکت بین المللی مهندسی هارزا انجام شده است. در این دو بررسی به سبب نبود داده های بارش و فرا سنج های جوی مورد نیاز در برآورد حداکثر بارش محتمل در حوضه دز و کارون تا آن تاریخ، از انتقال توفانی که برای برآورد حداکثر بارش محتمل حوضه دیاله به کار رفته، استفاده شده است. مطالعات حداکثر بارش محتمل سد کارون 3 در سال های 1361 و 1363 با مشارکت مهندسین مشاور مهاب قدس و مهندسین مشاور ایکرز انجام شده است. این گزارش مجددا توسط مشاور مهاب قدس در سال 1377 بازنگری شد. برآورد حداکثر بارش محتمل حوضه کارون 4 نیز توسط مهندسین مشاور مهاب قدس در سال 1378 به روش سینوپتیکی انجام شد. به منظور برآورد حداکثر بارش محتمل در این حوضه از توفان های انتخاب شده برای کارون 3 استفاده شده است. در همین ارتباط مطالعات سد گدارلندر در سال 1371 با مشارکت مهاب قدس- لامایر به روش همدیدی (سینوپتیکی) انجام شد. به منظور برآورد حداکثر بارش محتمل در این حوضه از بین 11 توفان شدید توفان 7 روزه بهمن 1354 انتخاب شد. در سال 1375 طرح مطالعاتی حداکثر بارش محتمل در سد گتوند به روش سینوپتیکی با مشارکت مشانیر– کایتک اجرا شد. به منظور برآورد حداکثر بارش محتمل در این حوضه از بین 22 توفان شدید، توفان 7 روزه دسامبر 1989 (1368) انتخاب شد. جدول زیر خلاصه ای از نتایج مطالعات حداکثر بارش محتمل بر روی حوضه های جنوب غربی ایران را ارائه می دهد. سازمان هواشناسی کشور در سال 1383 در قالب یک پروژه ملی مقادیر حداکثر بارش محتمل را برای تمامی حوضه های آبریز کشور بر اساس روش همدیدی برآورد و ارائه داده است.

    منبع:

    مهتاب جواد زاده



  • کلمات کلیدی :
  •  نوشته شده توسط مهندس اکبر رستمی زاد در یکشنبه 97/2/23 و ساعت 9:1 عصر | نظرات دیگران()

     

    آیا دریاچه ها تغییراقلیم را حس کرده اند؟



    منبع :  محمدرضا عینی     تغییر اقلیم   بدون دیدگاه

            از سال 1960، یک ایستگاه هواشناسی در فانوس دریایی در منطقه ی کلمبیا میزان تبخیر در دریاچه منطقه را اندازه گیری کرده است. در حالی که الگوهای آب و هوایی می تواند سال به سال تغییر کند، به نظر می رسد دریاچه Superior به شیوه ای رفتار می کند که به دانشمندان نشان می دهد تغییر اقلیم در دراز مدت درجه حرارت آب دریاچه ها را افزایش می دهد و تبخیر آن بالا می رود و در بعضی فصول به افت سطح آب پایین می انجامد. این خبر بسیار بدی برای گیاهان آبی، ناوهای دریایی،  ماهیگیران تجاری و تفریحی و هر کسی که فقط از دریاچه لذت می برد است.

    هنگامی که اکثریت مردم به تاثیرات فیزیکی تغییر آب و هوا فکر می کنند، آنها تصویر ذوب یخچال های قطبی، کاهش یخ های دریایی و یا سد در سواحل ساحلی را متصور می شوند. اما مشاهدات کسانی که در حاشیه دریاچه ها هستند، دریاچه ها را پیشرو در تاثیر تغییراقلیم می دانند. سال ها بعد، دریاچه تغییرات درازمدت محیط را در فیزیک، شیمی و زیست شناسی خود منعکس می کند.

    مشاهدات جهانی نشان می دهد که بسیاری از دریاچه ها در حال گرم شدن هستند، اما نه همه آنها به همان شیوه و یا با همان عواقب زیست محیطی. در شرق آفریقا، دریاچه تانگانیکا نسبتا آرام گرم می شود، اما جمعیت ماهیان آن کاهش می‌یابد و افراد کمتری برای غذا ماهیگیری می کنند. در غرب ایالات متحده، دریاچه‌ها سریعتر تغییر می‌کنند. در عرض های جهانی بالا، دریاچه های سرد که به طور طبیعی تحت پوشش یخ در فصل زمستان هستند، سال به سال کمتر یخ را مشاهده می کنند، تغییری که می تواند بر تمام قسمت های شبکه غذایی، از جلبک ها تا آب شیرین تاثیر گذار باشد.


    دریاچه ها

    دریاچه ها و حوضچه ها حدود 4 درصد از سطح زمین را پوشش می دهد که قبلا تحت پوشش یخچال های طبیعی قرار نگرفته اند. این ممکن است به عنوان یک قسمت کوچک از زمین باشد، اما دریاچه ها نقش کلیدی در چندین فرایند سیاره ای بازی می کنند. کربن بین سطح آب و جو را جذب می کنند. آنها از گازهای گلخانه ای را استفاده می کنند، مانند: دی اکسید کربن و متان. آنها بیش از نیمی از کربن جو را دفن می کنند.

    با این حال بیش از 100 میلیون دریاچه در جهان اغلب در شبیه سازی آب و هوا چشم پوشی می شود. این تعجب آور است، زیرا شبیه سازی اقلیمی دریاچه ها از اقیانوس ها بسیار ساده تر است. از آنجا که دریاچه ها نسبتا کوچک هستند، دانشمندان می توانند از قایق ها برای بررسی درجه حرارت، شوری و سایر عوامل در عمق های مختلف و در فصل های مختلف استفاده کنند در حالی که در اقیانوس ها دشوارتر است.

    یک تحقیق برجسته در سال 2015 به منظور ترکیب این اندازه گیری های آب و با مشاهدات ماهواره ای برای 235 دریاچه در سراسر جهان انجام شده است. در تئوری، گرم شدن دریاچه یک فرایند ساده است: هوای گرم باعث گرمتر شدن آب می شود. اما تیم بین المللی محققان این تصور را بسیار پیچیده تر از این می دانند.

    بررسی اخیر در 235 دریاچه در سراسر جهان نشان می دهد که از 1985 تا 2009 بیشتر دریاچه ها گرم (نقاط قرمز) شده اند در حالی که چند دریاچه سردتر (آبی) اند.


    گرمایش دریاچه ها



    به طور متوسط، 235 دریاچه در این مطالعه بین سال های 1985 تا 2009 به میزان 0?34 درجه سانتیگراد در هر دهه گرم شده اند. برخی از گرم شدن ها بسیار سریع هستند مانند دریاچه Lappajärvi فنلاند که تقریبا 0?9 درجه در هر دهه افزایش می یابد. روند مشخصی وجود ندارد که در آن دریاچه ها گرم یا سرد شوند. دریاچه هایی که به شدت گرم می شوند در عرض های مختلف و ارتفاع های مختلف پراکنده شدند. حتی بعضی از آنها که تقریبا در کنار یکدیگرند با سرعت متفاوت از یکدیگر گرم شده بودند.

    در واقع “با وجود اینکه دریاچه ها همان آب و هوا را تجربه می کنند، به روش های مختلف پاسخ می دهند.”


    چرخه فصلی

    بعضی از دریاچه ها دو بار در سال دچار تغییر لایه های حرارتی می شوند. آبهای سطحی به اندازه کافی گرم (در بهار) یا به اندازه کافی سرد (در پاییز)، درجه حرارت در این آب ها را تغییر می دهند. در تابستان و زمستان لایه های حرارتی جدا می‌شوند.

    در طول تابستان، آب های سطحی نسبتا سریع گرم می شوند. اختلاط آب دریاچه متوقف می شود و به جای آن به لایه های مختلف جدا شده و با آب گرم در بالا و سرد در پایین می رسد. این الگو تا پاییز باقی می ماند، زمانی که درجه حرارت آب سطحی به 4 درجه است، آبهای سرد دوباره، دریاچه را برای بار دوم در طی سال با هم مخلوط می کنند.

    دریاچه های عمیق در فصل بهار به آرامی گرم می شوند و تغییرات کوچکی در دمای آب در پایان زمستان می تواند منجر به تغییرات بزرگی در زمان بندی طبقه بندی تابستان برای این دریاچه ها شود. دریاچه Superior در حدود 406 متر عمق به طور ویژه برای چنین تغییرات آسیب پذیر است.

    در مقابل، تغییرات دریاچه های کم عمق در فصل بهار بسیار سریعتر می شوند. دریاچه اروی تنها حداکثر 64 متر عمق دارد، به همین دلیل است که اری تغییرات بزرگی از تاریخ شروع داده برداری خود ندارد. اری فقط 0?1 درجه در هر دهه گرمتر شده است.


    شیوه مخلوط شدن آب دریاچه ها




    یک واقعیت جدید

    گرم شدن آب – حتی تغییرات کوچک – می تواند تاثیر بزرگی بر بوم شناسی دریاچه داشته باشد. یکی از مشهورترین نمونه ها دریاچه تانگانیکا در شرق آفریقا است. این دریاچه نسبتا آرام گرم شده است، حدود 2دهم درجه در هر دهه. اما این اندازه ای است که آن را سالم طبقه بندی کرده و به احتمال زیاد آب آن مخلوط می شود. از اواخر دهه 1970، ساردین ها تا 50 درصد کاهش یافته است و صدها هزار نفر از افرادی که به غذای دریاچه وابسته اند، مجبور بودند منابع دیگری از پروتئین را پیدا کنند. این امر می تواند به دلیل مخلوط شدن آب بالا و پایین دریاچه باشد که آنقدرها که فکر می کردیم خوب نیست. عوامل بیشتری نیز ممکن است نقش داشته باشد، اما مطالعه ای که در ماه آگوست گذشته در مجله “آکادمی ملی علوم” منتشر شد، دریافت که درجه حرارت دریاچه در قرن گذشته بالاترین میزان حداقل 500 سال پیش بود.در عوض، گرم شدن دریاچه به نظر می رسد فراوانی نسبی ماهی در دریاچه های خاصی را تغییر دهد. این مطالعه برای ماهی (Sander vitreus) که یک هدف ماهیگیری تفریحی محبوب در دریاچه های Midwest U.S.، است، مشهود است. ماهیگیری تفریحی در آب شیرین در ویسکانسین سالانه بیش از یک و نیم بیلیون دلار به ارمغان می آورد. بنابراین مقامات نگران این هستند که، حدود 2000ماهیگیر و زیست شناسان گزارش داده اند که تعداد وال در حال کاهش است.

     



  • کلمات کلیدی :
  •  نوشته شده توسط مهندس اکبر رستمی زاد در چهارشنبه 97/2/5 و ساعت 11:24 صبح | نظرات دیگران()

    سازگاری با تغییر اقلیم در مدیریت منابع آبی


         اقدامات تخفیف دهنده، شامل کاهش انتشار گازهای گلخانه ای، ارتقاء و گسترش تکنولوژی های پاک و حفاظت از جنگل ها در راستای مقابله با تغییر اقلیم ضروری هستند. علیرغم اینکه این اقدامات سرعت رخداد پدیده تغییر اقلیم را کندتر خواهند کرد اما آنها قادر به نصف کردن یا معکوس کردن روند این پدیده در آینده قابل پیش بینی نیستند. از این رو در میان مدت، جامعه نیاز به یک استراتژی مشخص برای سازگاری با تغییرات پیش بینی شده دارد. سازگاری با تغییر اقلیم بر درک بهتر و مناسب تر از تأثیرات تغییر اقلیم و اتخاذ تصمیمات آگاهانه در انجام اقدامات برای مقابله با این پدیده استوار است. هدف سازگاری با تغییر اقلیم، افزایش برگشت پذیری و پابرجایی نظام های موجود مدیریت منابع آب و تهیه ی سناریوهای اقلیمی با عدم قطعیت بالا می باشد. واکنش به چالش های ناشی از اثرات تغییر اقلیم بر منابع آب نیازمند اتخاذ استراتژی های سازگاری در سطوح منطق های، ملی و محلی می باشد. برنامه سازگاری ملی برای انجام اقدامات هنوز در مراحل اولیه خود قرار دارد و اقدامات متعدد و زیادی در راستای جهت دهی سیاست ها و اقدامات مرتبط با اقلیم و آب برای انجام دادن باقی مانده است. شمار رو به افزایشی از کشورها و شهرها، در حال تلاش برای گنجاندن مؤلفه های سازگاری با مسائل آبی در برنامه، سیاست ها و واکنش نهادی به تاثیرات پیش بینی شد های مانند افزایش سطح دریا، افزایش فراوانی رخداد خشکسالی ها و بارندگی ها هستند. برنامه های سازگاری را اقدامات سازه ای و غیر سازه ای، برنامه های زیرساختی و اقدامات نرم افزاری مانند مشوق ها و تنبیه ها در بر می گیرند. در این راستا، کوشش هایی برای مستندسازی اقدامات سازگاری در دست اقدام، به ویژه فعالیت هایی که در سطح محلی به منظور تشخیص قوانین عرفی و دانش بومی انجام می گیرد، باید صورت پذیرد. اینگونه فعالیت ها می تواند پایه های دانش علمی را برای کاربرد گسترده تر تقویت کند. اقدامات سازگاری اولیه در پاسخ به تغییر اقلیم می تواند در راستای مقابله با دیگر چالش های عمده جهانی چون غذا، انرژی، محیط زیست و توسعه اقتصادی نیز راهگشا بوده و مفید باشد.

    به احتمال زیاد، ذخیره آب بیشتر در همه انواع آن و به هر صورت ممکن ضروری و لازم می باشد. بعضی از این انواع ذخیره آبخوان ها، تالاب ها، دریاچه ها، رودخانه ها، یخچال ها و … ذخیره های طبیعی هستند. بعضی دیگر از انواع ذخیره ها، مصنوعی بوده و هدف آنها حفاظت از محیط زیست و اجتماع های گیاهی و حیوانی در حال نابودی می باشد. هر دو نوع ذخیره آب به منظور افزایش اطمینان در مقابله با خشکسالی ها و سیلاب ها، در بسیاری از مناطق ضروری بوده و فواید چند منظوره مشخصی (انرژی، غذا، تأمین آب خانگی، کشت یرانی و غیره) را نیز تأمین می کند. احداث و تقویت زیرساخت های توسعه و توزیع منابع آب نشان داده که منجر به منافع کلان اقتصادی زیادی می شود. برعکس، کشورهای دارای زیر ساخت نامناسب، از خسارات ناشی از بروز سیلاب ها و خشکسالی ها، در امان نبوده و رنج خواهند برد. توسعه تکنولوژیکی در کارایی آب آبیاری، استفاده از آب با کیفیت پایین (فاضلاب های تصفیه شده) و کاهش افت از سیستم های آبی نشان دهنده وجود پتانسیل بالقوه به منظور حفاظت از سیستم های تأمین آب موجود و بهبود استفاده از آنچه وجود دارد، می باشد. تکنولوژی ها باید متناسب با شرایط محلی همچون ظرفیت اجرا و بهره برداری از آن ها، مورد استفاده قرار گیرند.

     





    کشاورزی


         نیاز به سازگاری به نحو بارزی برای بخش کشاورزی آشکار و ضروری است. افزایش پیوسته تقاضا برای محصولات کشاورزی ب همنظور تأمین نیازهای جمعیت رو به رشد، در حال تبدیل شدن به اصل یترین عامل مصرف آب م یباشد. در حالی که رشد جمعیت جهان از سال 1970 روند کندتری به خود گرفته است و انتظار م یرود این روند ادامه پیدا کند، اما جمعیت ثابت همچنان افزایش را نشان م یدهد. توسعه اقتصادی، ب هویژه در اقتصادهای نوظهور به معنای افزایش تقاضا برای محصولات متنوع همچون تولیدات گوشتی و لبنی تلقی م یشود که منجر به اعمال فشار اضافی به منابع آب خواهد شد. بخش کشاورزی که در مقیاس جهانی بزرگ ترین مصرف کننده آب است، همچنین، منبعی برای تولید گازهای گلخان های و نیز یک قربانی برای گرم شدن جهانی خواهد بود. اگر چه بعضی از مناطق و بعضی از محصولات هنوز سودآور باقی خواهند ماند، اما بقیه متضرر خواهند شد. بیشتر اصلاحات متوجه مناطق پرجمعیت و فقیر در کشورهای در حال توسعه است.


    بخش شهری


          نیمی از جمعیت جهان شهرنشین هستند و اکثر آنها در بازة صد کیلومتری دریا زندگی می کنند. افزایش مصرف آب شهری منجر به تنش آبی جدی در حومه شهرها خواهد شد. گسترة فراوانی در بیشتر شهرها برای بهبود مدیریت آب، کاهش هزینه ها و افزایش کارایی مصرف آب وجود دارد. به عنوان یکی از قسمت های مهم سازگاری با تغییر اقلیم، پتانسیل استفاده از آب های نامتعارف نیازمند بررسی دقیق است (رواناب، آب لب شور، فاضلاب تصفیه شده برای مصارف خاص). شهرهای ساحلی نیز به عنوان یک گزینه برای تأمین آب می توانند به شیرین کردن آب دریا متناسب با توانایی و منابع مالی توجه کنند.



    بخش سلامت


          قطعنامه ی مجمع سلامت جهانی دربارة تغییر اقلیم، از تأکید بیشتر بر اقدامات سازگاری در همه بخش های تأثیر پذیرفته پشتیبانی می کند. به طور محتمل، تغییر اقلیم به طرق مختلف و از طریق بیماری های مرتبط با آب، در انواع گوناگون (بیماری های واگیردار، کاهش دسترسی به آب آشامیدنی سالم، سوء تغذیه به دلیل کمبود آب، مسائل ناشی از سیل و دیگر اثرات قابل تشخیص در ارزیابی سلامتی انسان) بر سلامت انسان تاثیر می گذارد. اثرات بالقوه این پیامدها بر سلامت انسان باید در اولین اقدام و به صورت فوری هدف برنامه ارزیابی جامع ریسک و برنامه ریزی مدیریتی قرار گیرد. اقدامات سازگاری در همه بخش ها در نهایت وابستگی کامل به سلامت جمعیت انسانی متأثر دارد. به صورت عمومی تر، تصمیم گیران به منظور توجه بیشتر به سلامت انسان، موضوع تغییر اقلیم و اقدامات مدیریتی بهینه آب شامل افزایش دسترسی به تأمین آب و خدمات بهداشتی مناسب را در دستور کار خود دارند.

    منبع : محمدرضا عینی



  • کلمات کلیدی :
  •  نوشته شده توسط مهندس اکبر رستمی زاد در شنبه 97/2/1 و ساعت 11:48 صبح | نظرات دیگران()

    منابع آبی زمین و روش های مدیریت آن



        آب 75 درصد سطح زمین را می پوشاند. آب یکی از پر حجم ترین منابع طبیعی زمین است. البته بیش از 97 درصد آب کره زمین در اقیانوس ها یافت می شود. آب اقیانوس ها شور است، به این معنی که حاوی بسیاری از مواد معدنی همانند نمک است. تنها 2.78 درصد آب زمین به صورت آب شیرین وجود دارد که به وسیله انسان ها، جانوران و برای مصارف کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد. فراوانی آب شور در مقابل کمبود آب شیرین یکی از مشکلات مربوط به منابع آب جهان است که انسان ها در حال کار اند تا آن را حل کنند. برای آب شیرین اغلب تقاضای بالایی وجود دارد چراکه چنان که گفتیم برای مصرف انسان و حیوان، بهره برداری صنعتی و آبیاری برای کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد. سه چهارم آب شیرین را می توان در یخ و یخچال های طبیعی، رودخانه ها، دریاچه های آب شیرین مانند دریاچه های بزرگ آمریکای شمالی و در جو زمین به صورت بخار آب یافت.

    بقیه آب شیرین زمین را می توان در اعماق زمین در سفره های آب پیدا کرد. همه آب زمین بسته به جایگاه آن در چرخه آب به شکل های مختلف به گردش درمی آید.نزدیک به سه چهارم آب شیرینی که در طول یک سال مصرف می شود درواقع برای کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد. کشاورزانی که می خواهند به کشت محصولات آب دوست در منطقه نیمه خشک بپردازند آب را طی فرآیندی که به نام آبیاری شناخته می شود از منطقه ای دیگر به سوی مزارع خود منحرف می کنند.روش های مختلفی برای آبیاری وجود دارد. از رها کردن آب با سطل بر روی زمین های کشت شده گرفته تا منحرف کردن آب از رودخانه و یا چشمه ای نزدیک به مزارع کشاورزی از طریق حفر کانال و یا پمپاژ آب از یک منبع آب زیرزمینی به سطح و آوردن آن به مزارع از طریق سیستم لوله کشی.صنعت نیز به آب شیرین متکی است. آب در همه امور، از برداشت چوب برای ساخت کاغذ گرفته تا پردازش نفت به بنزین خودرو مورد استفاده قرار می گیرد. مصارف خانگی آب کوچک ترین بخش استفاده از آب شیرین را تشکیل می دهد.آب در خانه برای محوطه سازی (نگهداری از چمن سبز و باغچه)، برای پخت و پز، نوشیدن و حمام کردن استفاده می شود.

     

    مصرف بیش از حد آب و دسترسی به آب


    گرچه ممکن است آب شیرین به عنوان یک منبع آب فراوان به نظر برسد و برای برخی از جمعیت ها هم به طور کامل در دسترس باشد اما برای دیگران این امر صادق نیست. بلایای طبیعی و شرایط جوی و آب و هوایی ممکن است باعث کمبود آب و خشکسالی شود که می تواند برای بسیاری از کسانی که تنها به یک منبع ثابت آب متکی اند مشکل ساز شود.مناطق خشک سراسر جهان به خاطر متغیر بودن میزان بارش سالانه در برابر خشکسالی آسیب پذیرتر اند. در موارد دیگر، مصرف بیش از حد آب می تواند به مشکلاتی منجر شود که بر تمام مناطق جهان هم از نظر محیطی و هم از نظر اقتصادی تأثیرگذار باشد.تلاش ها برای ترویج کشاورزی در مناطق نیمه خشک آسیای مرکزی در از اواسط تا اواخر قرن بیستم، آب دریای آرال را به طور قابل توجهی تخلیه کرد. اتحاد جماهیر شوروی می خواست در نقاط نسبتاً خشک قزاقستان و ازبکستان پنبه کشت دهد بنابراین کانال هایی برای منحرف کردن آب رودخانه ها برای آبیاری مزارع ساخته شد.در نتیجه، حجم آبی که از سیردریا و آمودریا به دریای آرال می ریخت به شکل قابل توجهی کمتر از قبل شد. رسوباتی که از بستر سابق دریاچه در معرض باد قرار گرفتند نیز پراکنده شدند و باعث آسیب به محصولات کشاورزی شدند و تقریباً صنعت ماهیگیری محلی از بین رفت. سلامت ساکنان محلی نیز تحت تأثیر قرار گرفت. همه اینها فشار بیش از حدی بر این منطقه وارد کرد.دسترسی به منابع آب در یک منطقه و حتی یک شهر هم می تواند متفاوت باشد. به عنوان مثال برخی از ساکنان شهر جاکارتا در اندونزی نسبت به بقیه آبی با کیفیت کمتر دریافت می کنند و بهای کمتری هم می پردازند. این اتفاق در مناطقی رخ می دهد که در آنها میزان دسترسی به آب برای ساکنانش تا حد زیادی متفاوت است.

     

    راه حل هایی برای مدیریت کمبود آب


    نگرانی درباره کمبود در دراز مدت آب در منطقه غرب آمریکا چند رویکرد را برای حل مشکل مطرح کرد. خشکسالی چندین سال پیاپی در قرن حاضر در ایالت کالیفرنیا رخ داد. این موضوع باعث نگرانی کشاورزان درباره آبیاری محصولات کشاورزی شان شد. تلاش های سازمان های خصوصی برای ذخیره آبهای زیرزمینی در سال های مرطوب تر امکان توزیع آب برای کشاورزان را در طول سال های خشکسالی فراهم کرده است.این نوع از برنامه های اعطای آب که به عنوان بانک خشکسالی شناخته می شود، تسکینی برای کشاورزان نگران است.راه حل دیگر برای مقابله با مشکل کمبود منابع آب، شیرین کردن آب است که طی آن آب شور به آب شیرین تبدیل می شود. این فرایند از زمان ارسطو استفاده می شده است. روند کار اغلب چنین است که آب دریا جوشانده می شود و بخار تولید شده از باقی مانده نمک و مواد معدنی دیگر گرفته و جدا می شود. این فرایند به عنوان تقطیر شناخته می شود.علاوه بر این روش، اسمز معکوس نیز می تواند برای ایجاد آب شیرین مورد استفاده قرار گیرد. آب دریا از طریق یک غشای نیمه تراوا غربال می شود که در نتیجه آن یون های نمک غربال می شود و آب شیرین به جا می ماند. در حالی که هر دو روش در ایجاد آب شیرین بسیار مؤثرند اما به طور کلی فرایند نمک زدایی می تواند بسیار گران تمام شود و به انرژی زیادی هم نیاز است.فرایند شیرین کردن آب بیشتر برای ایجاد آب آشامیدنی به کار می رود تا برای فرآیندهای دیگر مانند آبیاری محصولات کشاورزی و بخش صنعت.چند کشور از جمله عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی برای ایجاد آب آشامیدنی و استفاده از کارخانه های آب شیرین کن خود به شدت به دستگاه های آب شیرین کن متکی اند.یکی از مؤثرترین روش های موجود برای مدیریت منابع آب، حفظ آنها است. پیشرفت های تکنولوژیکی به کشاورزان کمک کرده اند سیستم های آبیاری مؤثرتری را برای زمین های کشاورزی شان به کار گیرند به طوری که بتوانند رواناب ها را بازیافت کنند و دوباره مورد استفاده قرار دهند.بازرسی منظم سیستم های آب شهری و مکان های تجاری می تواند به شناسایی هر گونه مشکلی کمک کند و برای مشکل بهره وری در پردازش و تحویل آب راه حلی ایجاد کند. ارایه آموزش به مصرف کنندگان درباره حفاظت از آب خانگی می تواند به کاهش مصارف خانگی آب و حتی به پایین آوردن قیمت ها کمک کند.

    به آب به عنوان یک کالا فکر کنید، منبعی که مدیریت مناسب و مصرف عاقلانه آن به تأمین دایمی آب در سراسر جهان و دسترسی به آن کمک خواهد کرد.

     

    منبع:

    https://www.thoughtco.com/what-are-water-resources-1435834

     



  • کلمات کلیدی :
  •  نوشته شده توسط مهندس اکبر رستمی زاد در چهارشنبه 97/1/15 و ساعت 7:2 عصر | نظرات دیگران()

     

    جدی شدن بحران آب در مناطق مرکزی، شرق و جنوب کشور



    مهاجرت 50 میلیون ایرانی تا 25 سال آینده


    خشکسالی در مناطق مرکزی، شرق و جنوب کشور جولان می‌دهد. جدیدترین آمارهای وزارت نیرو حاکی از آن است که در استان‌های فارس، خراسان‌جنوبی و اصفهان نه‌تنها سفره‌های زیرزمینی آب تهی شده‌اند که ذخایر سدها نیز کاهش 25 تا 50‌درصدی را نسبت به ‌سال گذشته تجربه می‌کنند  . این موضوع در حالی رخ می‌دهد که تازه‌ترین گزارش‌ها نشان می‌دهد حجم آب زاینده‌رود اصفهان به 50‌درصد‌ سال گذشته کاهش داشته و در حال حاضر ذخیره مخزن آب زاینده‌رود تنها 200‌میلیون مترمکعب آب دارد.

     ازطرفی افزایش هشداردهنده نرخ فرونشست زمین در گستره جنوب غربی تهران که این رقم از 17 سانتیمتر در ‌سال 84 تقریبا به دو‌برابر رسیده است. یعنی تمدن کشور در مناطق مرکزی و جنوب کشور در معرض تهدید است و تنها دامنه شمالی البرز از خشکسالی مصون مانده است.

    بحران آب در ایران به دلیل متفاوت بودن اقلیم و عدم توازن در بارندگی‌ها در تمام استان‌های کشور یکسان نیست؛ به‌گونه‌ای‌که شرایط آبی برخی استان‌ها مساعد و شرایط برخی دیگر وخیم است.در حال حاضر سه سد کشور واقع در استان‌های اصفهان، فارس و خراسان رضوی وضع بحرانی دارند؛ به‌ طوری‌که در ‌سال آبی جاری ورودی آب سد زاینده‌رود در استان اصفهان با کاهش 50‌درصدی و سدهای درودزن در فارس و سد دوستی در خراسان رضوی با کاهش 25‌درصدی روبه‌رو است. همچنین می‌توان گفت که میزان ورودی آب در سد کرخه حوزه خلیج‌فارس که در گذشته بحرانی‌ترین سد بود، امسال به دلیل افزایش بارندگی‌ها و توزیع نامناسب آن 500‌درصد افزایش داشته است.

     این موضوع در حالی رخ می‌دهد که کمبود آب در حوضه زاینده‌رود نزدیک به یک‌میلیارد مترمکعب در‌ سال است. در حال حاضر ذخیره آب در مخزن سد زاینده‌رود حدود 200‌میلیون مترمکعب است و بیش از یک‌میلیارد مترمکعب حجم سد خالی است؛ حجم سد زاینده‌رود نسبت به زمان مشابه در ‌سال گذشته حدود 50‌درصد کاهش داشته است.

    در استان البرز با وجود این‌که سدهای این استان در ‌سال جاری به لحاظ منابع آبی در وضع مناسبی قرار دارند، سفره‌های زیرزمینی استان تهی از آب شده‌اند. ظرفیت آبی سد کرج 85درصد است که نسبت به مدت مشابه‌ سال گذشته افزایش 4درصدی را نشان می‌دهد.

    77درصد ظرفیت سد طالقان نیز پر از آب است که نسبت به مدت مشابه ‌سال گذشته 63‌درصد افزایش داشته است. از ابتدای ‌سال آبی 94 تاکنون مجموع بارش‌های استان البرز 437,1 میلی لیتر بود که این میزان بارندگی در مقایسه با مدت مشابه‌ سال گذشته، افزایش 23درصدی را نشان می‌دهد؛ البته وضع منابع سفره‌های زیرزمینی همچنان با بحران کم‌آبی مواجه است و بارندگی‌های سال‌جاری فقط سد‌ها را تا حدودی پر آب کرد.

    اگر وضع فعلی مصرف آب در بخش کشاورزی ادامه داشته باشد در کمتر از 25‌سال دیگر شرق و جنوب کشور کاملا خالی از سکنه خواهد شد. و اگر فکری برای بحران آب نکنیم 25‌سال دیگر، باید 50‌میلیون ایرانی از کشور مهاجرت کنند و مهاجرت تبعات وحشتناکی دارد تا جایی که شاید چیزی به نام ایران دیگر وجود نداشته باشد.

    وقتی سفره‌های زیرزمینی خشک می‌شود، طبقات خاک نشست می‌کند و محل ذخیره آب از بین می‌رود. از این‌رو، اگر بارندگی 10 برابر قبل هم شود باز آب روی سطح زمین جاری می‌شود و نمی‌تواند به داخل خاک نفوذ کند. جالب اینجاست که مسئولان هنوز بحران را درک نکرده‌اند و برنامه ششمی که ارایه شده است دلیل محکمی برای این ادعاست.ابتدا باید 30‌میلیارد مترمکعب از مصرف آب را با عزمی قاطع کاهش دهیم، بعد هم روی افزایش بهره‌وری سرمایه‌گذاری کنیم. این 30‌میلیارد باید طی امسال و ‌سال آینده در بخش کشاورزی که 95‌درصد آب کشور را در اختیار دارد، اعمال شود.یعنی حق‌ آب از کشاورزان خریده شود.


     



  • کلمات کلیدی :
  •  نوشته شده توسط مهندس اکبر رستمی زاد در چهارشنبه 97/1/15 و ساعت 11:2 صبح | نظرات دیگران()

     



    بحران آب در همه جهان بطور عمومی و در کشور ما بطور ویژه، جدیست. طبق برخی مطالعات علمی تا بیست سال آینده بسیاری از نقاط کشور #غیر_قابل_سکونت و تعداد زیادی از شهرهای بزرگ با بحران کم آبی بی سابقه ای مواجه خواهند شد، به نحوی که حتی احتمال تخلیه_کامل نیز دور از ذهن نیست.

    راه حل های گوناگونی در حوزه ی آبخیزداری، اصلاح روشهای مرسوم در صنعت و کشاورزی، مصرف بهینه آب و سایر موارد مرتبط مطرح است، اما هیچ یک حتی وضع را به حال سابق بر نمی گردانند، چه برسد به بهتر کردن وضعیت و حل دائمی مشکل کم آبی.

    اما راهی وجود دارد که سالها پیش مطرح و بنا به دلایل بسیار از دستور خارج گردید. طرحی به نام "ایرانرود ".

    طبق این طرح قرار بود دریای #خزر  توسط کانالی عظیم به دریای #عمان متصل گردد. بررسی جزییات فنی و عملی اجرای این طرح - که کاملا عملی و ممکن نیز هست- خارج از حوصله این نوشتار است، اما برخی نتایج بصورت کوتاه ذکر می گردد.

    1ایجاد دو پهنه ی بزرگ آبی در #دشت_کویر و #کویر_لوت در نتیجه تغییر اقلیم آب و هوایی کشور و رفع مشکل کم آبی و خشک سالی برای همیشه.

    2رفع کامل مشکل #بیکاری با تخمین اولیه ایجاد پنج میلیون شغل مستقیم و غیر مستقیم از آغاز اجرا تا مرحله بهره برداری.

    3ایجاد بزرگترین مسیر #ترانزیت_آبی جهان با اتصال بزرگترین بازارهای تولید و مصرف جهان به یکدیگر، (روسیه و اروپا به کشورهای عربی، چین و هند)، و درآمد سرشار دائمی و بی نیازی همیشگی از نفت.

    4 در اختیار گرفتن حق وتوی روسیه و چین با توجه به نیاز دائمی و غیر قابل جایگزین این دو کشور برای استفاده از مسیر ایرانرود.

    5 دسترسی و استفاده از #پولهای_بلوکه شده ی نفت و سپردن بخشهایی از پروژه به شرکتهای خارجی به دلیل عدم شمول تحریم ها و...

     آیا وقت آن فرا نرسیده که با طرحی بلند پروازانه یکبار برای همیشه به اکثر و حتی تمامی مشکلات سیاسی اقتصادی خود پایان دهیم؟ آیا به صرف بی سابقه بودن یا نگرانی برای فلان گونه ی ماهی و بهانه هایی از این قبیل میتوان از چنین طرح بی نظیر و مشکل گشا چشم پوشی کرد؟

    (مسولیت صحت استدلال های این نوشته توسط نویسنده می باشد)

    منبع

    @waterse



  • کلمات کلیدی :
  •  نوشته شده توسط مهندس اکبر رستمی زاد در شنبه 96/10/16 و ساعت 12:15 عصر | نظرات دیگران()

    Image result for ?طوفان?‎

     

              طوفان عبارت است از آشفتگی شدید جوّی و اختلال شدید فشار هوا. گاه براثر برخورد دو جبهه هوای سرد و گرم، توفانی به وقوع می‌پیوندد که می‌تواند موجب قطع درختان، خرابی ساختمان‌ها و شکستن شیشه‌ها شود. گردباد در نقاط مختلف به‌صورت تندباد، گردباد دریایی یا گردباد خشکی ظاهر می‌شوند. وقوع طوفان اغلب با باران‌های شدید و سیل‌آسا همراه است.طوفان‌های عظیم و گردبادهای دریایی معمولاً در عرض‌های نزدیک به استوا رخ می‌دهند و از قدرت تخریب زیادی برخوردارند.

    طوفان ها از نظر قدرت به پنج دسته تقسیم می شوند. نوع اول آن بادهایی با سرعت 74 تا 95 مایل در ساعت اند که سقف خانه ها را خراب می کنند و شاخه درختان را می شکنند و سیم های برق را قطع می کنند. نوع دوم با سرعت 96 تا 110 مایل در ساعت به خانه های محکم آسیب زده و درختانی که ریشه عمیقی ندارد از جا می کند. نوع سوم 111 تا 129 مایل درساعت سرعت دارد و آسیب جدی به خانه ها وارد می کند. نوع چهارم با 130 تا 156 مایل در ساعت سقف خانه ها را از جا می کند و بیشتر درختان را ریشه کن می کند. در نوع پنجم از طوفان ها با سرعت بیش از 157 مایل در ساعت ، درصد زیادی از خانه ها ویران می شوند.


    Image result for ?طوفان?‎


    مهمترین علل ایجاد کننده طوفان :       1) باد         2) گرم شدن زمین است


    تغییرات آب و هوا اثرات مختلفی بر جنگل ها و رستنی ها و کلاً اکوسیستم دارد، عوامل متعددی باعث تغییرات آب و هوا می شوند و تخریب توسط انسان ها یکی از عوامل اصلی بحساب می آید، به عنوان مثال طبق نظر شارمن تا سال 2025 در حدود 30% جنگل های مناطق گرمسیری از بین خواهد رفت، در اثر تغییرات آب و هوا میزان خالص تولید اولیه NPP  نیز تغییر خواهد کرد و طبق نظر سولون (1992) به جنگل های سوزنی برگ نزدیک قطب و جنگل های سوزنی برگ نزدیک قطب و جنگل های معتدله 25 درصد در اثر این تغییرات اضافه خواهد شد. لذا محصول چوب سوزنی برگها در کانادا بین 13 تا 22 درصد اضافه خواهد شد. در کشورهای فنلاند و سوئد علی رغم اضافه شدن    18 نا 22 درصد   NPP    مقدار محصول 4 تا 10 درصد کم خواهد شد. فقط یک درصد به اقتصاد چوب در جنوب امریکا صدمه وارد خواهد آمد. به این ترتیب می بینیم که تغییرات آب و هوا اثر عمده ای در محیط زیست دارد و باعث ایجاد تغییراتی در اکوسیستم می شود که می تواند نتایج اقتصادی و زیست محیطی متفاوتی برای انسانها داشته باشد.

    یکی از عوامل مؤثر در تغییرات آب و هوا و تغییرات اکوسیستم عامل باد است. هوای در حال حرکت باد نامیده می شود و به عنوان عامل زیست محیطی مهم جو محسوب می گردد که بر روی زندگی گیاهان به طور عمده در دشت های هموار، در کرانه دریاها، و در ارتفاعات بلند کوهستانها تأثیر می گذارند . باد به طور مستقیم تعرق را موجب می گردد. البته به طرق مختلف خسارت مکانیکی را سبب می شود. از سوی دیگر در پراکنش دانه های گروه، دانه ها، بذرها و میوه ها نقش مهمی را ایفا می کند. باد می تواند روابط آب و شرایط نور در یک پهنه ویژه را دگرگون سازد. سرعت باد توسط برخی از عوامل از جمله وضعیت جغرافیایی، توپوگرافی و توده های گیاهان و موقعیت در سواحل متأثر می شود. اثر باد در گیاهان به ویژه در طول کرانه دریاها و در بلندیهای کوهستانی بسیار زیاد است.


    Image result for ?طوفان?‎


    اثرات باد بر اکوسیستم :


    باد به نوبه خود آثار فیزیکی، آناتومی و فیزیولیوژیکی بر گیاهان ایجاد می کند. از جمله :


    1ـ شکستن و ریشه کن شدن گیاهان. باد با سرعت زیاد ممکن است سبب شکستن شاخه های درخت و گاه حتی شکستن تنه و کندن ریشه درختان شود.

    2ـ تغییر شکل. این پدیده در مناطق بادخیز و به ویژه در سواحل وجود دارد.

    3ـ خم شدن. خم شدن گیاهان علفی از جمله گندم، ذرت، جو و نیشکر.

    4ـ سایش . ذرات خاک یا یخ که توسط باد حمل می شوند، نیروی شدید سایشی را بر روی گیاهان ایجاد کرده و خسارت زیادی وارد می کنند. از جمله هجوم ماسه به گیاهان زراعی و صدماتی را که اغلب اعمال می کند، نمی توان چشم پوشی کرد.

    5ـ فرسایش و رسوب گذاری. ریشه های گیاهان که بسیار نازک هستند، ممکن است در برابر بادهای شدید به شدت خسارت ببینند.

    6ـ اسپری نمک. در طول سواحل، املاح آب توسط بادهای شدید در مجاورت اقیانوس حل می شوند. این املاح در رشد برخی از گیاهان ایجاد اشکال می کنند.

    ـ نقش باد در انتقال املاح و نمکی شدن زمین ها :

    در بین آثار فیزیکی باد نقش باد درانتقال املاح را بررسی می کنیم. ریزی دانه های نمک و ذرات دیگری که با نمک همراه است، موجب می شود که باد آنها را به آسانی جا به جا کند و مسیر کم و بیش طولانی را همراه خود ببرد. مواد حمل شده تحت تأثیر مکانیسم های خاص در ناحیه ی معینی به جا گذاشته می شود. ذرات نمکی که اینگونه توسط بادها حمل می شود، از دو منبع مختلف، آب دریاها و خاکهای شور زمینهای کویری، حاصل می شود.

    8 ـ مکانیسم شور شدن زمین ها در اثر انتقال ذرات نمکی حاصل از دریاها :

    این مکانیسم، معمولاً در زمین های اطراف دریاها و دریاچه های شور دیده می شود. در اثر برخورد امواج دریا به ساحل، مقداری از آب به صورت ذرات ریزی در می آید که به آن حالت پودر شدن می گویند. با می تواند این ذرات را به نقاط دور حمل کند. اگر رطوبت نسبی مسیر مناسب باشد، جذب ذرات نمک می گردد. بدین ترتیب به وزن دانه های ریز نمک معلق در هوا افزوده می شود، تا این که تحت تأثیر جاذبه ی زمین قرار می گیرد و سقوط می کند. ناحیه ای که این ذرات آب دار را پذیرا می شود، تا حدودی خیس می گردد و در واقع، به حالتی در می آید که گویی آب نمک دار در سطح آن پخش شده است. تبخیر بعدی موجب به وجود آمدن کریستالهای نمک می شود. گودی های کویرهای حاشیه ای ایران، با دارا بودن پوششی از این دانه های لیمونی نمک دار، برای عمل فرسایش باد، منطقه ی بسیار مناسبی را تشکیل می دهند. در نتیجه ی وزش باد، دانه های درشت تر، به قطر 2/0 و 3/0 میلیمتر، در سطح زمین می غلتند و پیش می روند و بالاخره در کناره ی گودی ها متوقف می شوند. اما دانه های ریزتر به حالت معلق حمل می شوند. در مواقعی که شدت بادها زیاد باشد و یا زمانی که طوفان ایجاد می شود، گرد و غبار لیمونی و نمک ها به صورت ستونهایی دوده مانند، و به رنگ زرد، تا ارتفاع 300 متر از سطح زمین بلند می شوند و مسافت بیشتری را همراه باد می پیمانید.


    Image result for ?طوفان?‎


    در مناطقی که تقریباً و مرتباً باد می وزد، ذراتی که بدین ترتیب حاصل می شوند، در گستره ی فراوانی به شکل پودر انتشار می یابند و ذرات بسیار ریز دیگر، که هنوز به صورت معلق در هوا باقی مانده اند، باز هم به نقاط دورتر کشیده می شوند. این ذرات بسیار سبک، هنگام روز با صعود هوای گرم شده، به طرف بالا کشیده می شوند و در فضای وسیعی از آسمان باقی می مانند. در اثر رطوبت رطوبت وزن ذرات زیادتر می شود و سرانجام تحت تأثیر نیروی جاذبه ی زمین قرار می گیرد و در سطح زمین رسوب می کند. به این ترتیب منطقه بسیار وسیعی که ممکن است صدها کیلومتر دورتر از ساحل و یا محل تولید نمک باشد با لایه ی نازکی از نمک پوشانده شود. در نتیجه ی تداومکانیسم مذکور، به تدریج ضخامت آن افزایش می یابد. این پدیده، موجب فرسایش خاک می شود و حاصلخیزی خاکها را از بین می برد و آنها را کم کم عقیم می کند.

    9ـ مکانیسم قلیایی شدن زمین ها در اثر انتقال ذرات نمک حاصل از کویرها :

     می دانیم که زمین های صحاری و قلمرو خشکی ها، که شدت تبخیر و کمی بارندگی از مشخصات بارز آن است، اغلب شور و غیر قابل کشت است. در روسیه به این نوع زمین ها که از خاکهای بسیار شور تشکیل یافته و خاک با قشری از نمک پوشانده شده است، سولونچاک می گویند.

    این خاکها معمولاً دارای املاح سدیم، مانند کلرورسدیم، سولفات سدیم و کربنات سدیم می باشد.

    اهمیت انتقال املاح از طریق بادهای فصلی، از زمین های کویری و سولونچاک ها کمتر از اهمیت جابجایی نمک ها از مناطق ساحلی نیست. اما تأثیر املاحی که بدین طریق انتقال می یابند و موجبات شوری خاک های محل وسیعی را فراهم می آورند، نسبت به اثرات شور شدن زمین ها در اثر آبهای جاری، و یا بالا آمدن آب های شور زیز زمینی کمتر است.

    مهمترین اثرات سوء انتقال املاح از کویرها و سولونچاک این است که زمین های زراعی قابل کشت در مدت کمتری شوری می شوند و در اندک مدتی، خاک های حاصلخیز به زمین های بی بهره و غیر قابل کشت تبدیل می یابند. در یکی از استپ ها از سطح 6 کیلومتر مربع سولونچاک، ظرف یک ساعت 7200 تن نمک محلول، که قسمت اعظم آن کلرور سدیم بوده، و به وسیله ی بار حمل شده است. این مقدار نمک کافی است که 45 هکتار از زمینی را که قبلاً شور نبوده است، به سولونچاک تبدیل کند. در یک استپ دیگر، طوفان یک ساعته، از سطح یک کیلومتر مربع از منطقه سولونچاک، بیش از 3000 تن گرد نمک حمل کرده است. این مقدار نمک می تواند یک مساحت 20 هکتاری را تا عمق یک متر، یک درصد شور تر کند.

     



  • کلمات کلیدی :
  •  نوشته شده توسط مهندس اکبر رستمی زاد در سه شنبه 96/6/21 و ساعت 1:39 عصر | نظرات دیگران()

     

    تفکر سیستمی 


    Image result for ?تفکر سیستمی?‎


    سیستم به مجموعه‌ای از عناصر گفته می‌شود که برای تولید رفتاری خاص با هم به تعامل می‌پردازند

    رویکرد تفکر سیستمی به طور بنیادین با روش‌های تحلیلی سنتی فرق می‌کند. تفکر سیستمی بر این متمرکز است که چطور موضوع مورد مطالعه با سایر اجزای سیستم در تعامل است. این بدان معنی است که به جای اینکه اجزای کوچک‌تر سیستم به طور جداگانه مورد مطالعه قرار گیرند، تفکر سیستمی چشم‌انداز خود را گسترش می‌دهد تا تعداد تعاملات بیشتری را در نظر بگیرد. بنابراین، نتایج حاصل از تفکر سیستمی، چیزی کاملا متفاوت از نتایج به دست آمده از روش‌های تحلیل سنتی است؛ به خصوص زمانی که مسئله‌ی مورد مطالعه از نظر ساز و کار و پویایی پیچیده باشد یا بازخوردهای فراوانی از عناصر داخل یا خارج سیستم بر آن تأثیر بگذارند.

    ویژگی‌های تفکر سیستمی باعث شده است تا دشوارترین نوع از مسائل به روشی اثربخش‌تر حل شوند. تفکر سیستمی به تحلیل مسائلی که موضوعات پیچیده‌ای دارند، مسائلی که به شدت به گذشته و عوامل متعددی وابسته هستند و مسائلی که ریشه در هماهنگی‌های نامؤثر عناصر درگیر دارند، می‌پردازد. حوزه‌هایی که تفکر سیستمی توانسته است ارزش خود را به اثبات برساند،

    Image result for ?تفکر سیستمی?‎

     

    با در نظر گرفتن چنین تصویری در ذهن، اقدامات دیگری که در طولانی‌مدت نتایج بهتری به همراه داشتند توسعه یافته است، اقداماتی نظیر مدیریت جامع آفات که تعداد آفات آسیب‌زننده به محصولات را از طریق آوردن موجودات شکارچی این آفات به محیط کشاورزی کنترل می‌نماید. اثربخشی این روش‌ها در تحقیقاتی که توسط دانشگاه MIT، آکادمی ملی علوم آمریکا و سایر مراکز پژوهشی انجام شد، به اثبات رسیده است؛ بدون اینکه خطر آلودگی آب و خاک به همراه داشته باشد.

    تصویر وسیع حاصل از تفکر سیستمی شناخت لازم برای خلق راهکارهای بلندمدت را فراهم می‌آورد

    بسیاری از مسائل و مشکلاتی که امروزه گریبان‌گیر ما شده‌اند، پیچیده هستند. عناصر متعددی در آن نقش دارند که بخشی از آن عناصر، در نتیجه‌ی اقداماتی بوده است که در گذشته در جهت اصلاح انجام شده است. رفع چنین مسائل و مشکلاتی به شدت سخت است و نتایج حاصل از راهکارهای مرسوم معمولا به قدری ضعیف هستند که بر سر چشم‌انداز حل اثربخش مسئله مانع ایجاد می‌کنند. یکی از مزایای مهم تفکر سیستمی، توانایی مواجهه‌ی اثربخش با این دست از مسائل و ارتقای تفکرات به سطحی است که منجر به کسب نتایجی مطلوب حتی در شرایط پیچیده و بغرنج می‌شود.


    Image result for ?تفکر سیستمی?‎

     



  • کلمات کلیدی :
  •  نوشته شده توسط مهندس اکبر رستمی زاد در دوشنبه 96/5/2 و ساعت 7:57 عصر | نظرات دیگران()
       1   2   3   4   5   >>   >
     لیست کل یادداشت های این وبلاگ
    نظریه های ارائه شده در مورد علل تغییر اقلیم
    باران سنج ها ، تعداد و محل نصب
    مطالعات حداکثر بارش محتمل (PMP)
    آیا دریاچه ها تغییراقلیم را حس کرده اند؟
    سازگاری با تغییر اقلیم در مدیریت منابع آبی
    منابع آبی زمین و روش های مدیریت آن
    جدی شدن بحران آب در مناطق مرکزی، شرق و جنوب کشور
    آبا ایرانرود ممکن است؟
    تغییرات اقلیمی خطری بالقوه و جدی
    تفکر سیستمی لازمه حیات بشر
    پیامد اسفبار بی توجهی ها به دریاچه ارومیه
    دریاچه ارومیه نیازمند توجه واقعی همگان است
    یاعلی
    یوم شهادت مظهر عدالت امیرمومنان علی ع تسلیت باد
    جملاتی زیبا و گهر بار ازحضرت علی علیه السلام
    [همه عناوین(215)][عناوین آرشیوشده]

    بالا

    طراح قالب: رضا امین زاده** پارسی بلاگ پیشرفته ترین سیستم مدیریت وبلاگ

    بالا

    ایّام فاطمیّه تسلیت باد ایّام فاطمیّه تسلیت باد

    ابزار نمایش اوقات شرعی

    فال حافظ

    ساعت فلش

    ساعت فلش